Nếu bạn đang đau vùng thượng vị kéo dài, ợ chua liên tục, nuốt vướng, hay sụt cân mà không rõ lý do, bác sĩ có thể cân nhắc nội soi dạ dày để tìm nguyên nhân. Đây là thủ thuật dùng một ống mềm có gắn camera để quan sát phần trên của đường tiêu hóa, gồm thực quản, dạ dày và tá tràng. Trong cùng một lần nội soi, bác sĩ cũng có thể lấy mẫu sinh thiết hoặc thực hiện một số can thiệp như cắt polyp hoặc cầm máu khi cần.
Nội soi dạ dày là gì?
Nội soi dạ dày, hay nội soi đường tiêu hóa trên, là cách để bác sĩ quan sát trực tiếp niêm mạc thực quản, dạ dày và tá tràng. So với các cận lâm sàng khác quan sát hình ảnh gián tiếp, nội soi có lợi thế là thấy tổn thương ngay tại chỗ và có thể lấy mẫu mô để xác định bản chất tổn thương nếu cần. Vì vậy, đây là một trong những phương pháp quan trọng nhất khi cần đánh giá viêm, loét, chảy máu, polyp, tổn thương nghi ngờ ung thư hoặc một số bệnh lý khác ở đường tiêu hóa trên.
Nội soi dạ dày giúp thăm khám trực tiếp được thực hiện ở phần trên của ống tiêu hóa
Các phương pháp nội soi hiện nay
Phổ biến nhất là nội soi qua đường miệng - bác sĩ có thể xịt thuốc tê họng hoặc dùng thuốc an thần để giảm khó chịu. Nội soi qua đường mũi dùng ống nhỏ hơn, phù hợp với người có phản xạ nôn nhạy cảm, nhưng không phải nơi nào cũng triển khai và khả năng can thiệp có hạn hơn. Nội soi có an thần giúp bạn thư giãn hoàn toàn - nhưng cần người đưa về sau.
Bạn được gây mê nhẹ trong quá trình nội soi, hạn chế khó chịu và lo lắng
Khi nào bác sĩ có thể chỉ định nội soi dạ dày?
Bác sĩ có thể cân nhắc nội soi nếu bạn có các triệu chứng kéo dài hoặc có dấu hiệu cảnh báo, chẳng hạn như:
- Đau vùng thượng vị dai dẳng.
- Ợ nóng/trào ngược kéo dài.
- Nôn, nuốt đau hoặc nuốt vướng.
- Thiếu máu không rõ nguyên nhân.
- Nôn ra máu.
- Đi ngoài phân đen.
- Sụt cân không giải thích được.
Nội soi cũng có thể được cân nhắc khi cần đánh giá tổn thương đã biết trước đó, theo dõi một số bất thường niêm mạc, hoặc xác định nguyên nhân của triệu chứng không rõ ràng sau khi thăm khám.
Một điểm quan trọng là không có khuyến cáo chung rằng cứ trên 40 tuổi là phải nội soi định kỳ. Việc nội soi phụ thuộc vào triệu chứng, tuổi, yếu tố nguy cơ, tiền sử gia đình, kết quả khám và đánh giá của bác sĩ. Nếu có khó nuốt, xuất huyết tiêu hóa, sụt cân, thiếu máu hoặc triệu chứng kéo dài không đáp ứng điều trị, bạn nên đi khám sớm hơn là tự chờ đợi.
Người có rối loạn đông máu hoặc đang sử dụng thuốc chống đông cần được đánh giá kỹ trước khi nội soi
Quy trình thực hiện
Quy trình nội soi thường diễn ra nhanh chóng, theo các bước chuẩn, nhằm đảm bảo an toàn và độ chính xác trong chẩn đoán. Dưới đây là các bước cơ bản trong quy trình này.
1. Chuẩn bị trước thủ thuật
Điều quan trọng nhất là làm đúng hướng dẫn của cơ sở y tế nơi bạn sẽ nội soi. Nhìn chung, bạn thường phải ngừng ăn thức ăn đặc ít nhất 6 giờ trước thủ thuật để dạ dày sạch, trống, giúp bác sĩ quan sát rõ hơn và giảm nguy cơ sặc. Với nước lọc (nước không màu), mỗi cơ sở có thể hướng dẫn khác nhau; nhiều nơi cho phép uống cách ít nhất 2 giờ trước thời điểm nội soi, nhưng bạn nên bám đúng giấy hẹn thay vì tự suy đoán.
Bạn cũng nên báo đầy đủ cho bác sĩ nếu đang dùng thuốc chống đông, thuốc kháng kết tập tiểu cầu, thuốc tiểu đường, insulin, thuốc huyết áp, thuốc dạ dày hoặc thực phẩm bổ sung. Không tự ý ngừng thuốc ở nhà, vì việc tiếp tục hay tạm điều chỉnh phụ thuộc vào loại thuốc, mục đích nội soi và việc có dự kiến sinh thiết hay can thiệp hay không. Với nội soi chẩn đoán và sinh thiết niêm mạc thông thường, nguy cơ chảy máu nhìn chung thấp, nhưng kế hoạch dùng thuốc vẫn phải do bác sĩ quyết định.
Nếu bạn nội soi có an thần, nên có người nhà đi cùng để đưa về. Bạn cũng nên tháo răng giả, kính, vật dụng trong miệng nếu được hướng dẫn, đồng thời thông báo nếu có bệnh tim phổi, rối loạn đông máu, dị ứng thuốc, có thai hoặc nghi ngờ mang thai.
2. Tiến hành nội soi
Khi vào phòng thủ thuật, bạn thường được nằm nghiêng, được theo dõi mạch, huyết áp và oxy máu. Bác sĩ sẽ xịt tê họng hoặc dùng thuốc an thần nếu đã lên kế hoạch từ trước. Sau đó, ống nội soi mềm được đưa qua miệng xuống thực quản, dạ dày và tá tràng. Không khí sẽ được bơm vào để làm căng lòng dạ dày, giúp quan sát rõ hơn. Nếu cần lấy sinh thiết, bạn thường không cảm thấy đau khi lấy mẫu.
Thời gian thực hiện thủ thuật thường ngắn, khoảng 10–20 phút, nhưng tổng thời gian ở cơ sở y tế có thể lâu hơn vì còn khâu tiếp nhận, chuẩn bị, theo dõi sau soi và chờ tỉnh táo hoàn toàn nếu có an thần.
Bác sĩ thực hiện đưa ống nội soi và quan sát hình ảnh bên trong dạ dày trên màn hình
3. Theo dõi sau nội soi
Sau soi, bạn có thể thấy đầy bụng, ợ hơi, đau họng nhẹ hoặc hơi buồn nôn trong thời gian ngắn. Đây là cảm giác khá thường gặp và thường tự hết. Nếu có xịt thuốc gây tê họng, hãy chờ hết tê rồi mới ăn uống; nhiều hướng dẫn người bệnh khuyên đợi khoảng 1 giờ trước khi ăn hoặc uống để giảm nguy cơ sặc.
Nếu có dùng thuốc an thần, bạn không nên lái xe, uống rượu, vận hành máy móc hay ký giấy tờ quan trọng trong 24 giờ. Tốt nhất nên có người thân đưa bạn về và ở cạnh trong 24 giờ đầu nếu cơ sở yêu cầu.
Nếu bạn còn thắc mắc về phương pháp nội soi dạ dày hãy chủ động liên hệ hotline: 1900 886648 để được bác sĩ Trung tâm Tiêu hóa, Bệnh viện Đại học Phenikaa tư vấn.
Nội soi dạ dày có nguy hiểm không?
Nội soi dạ dày nhìn chung là thủ thuật an toàn khi được thực hiện đúng chỉ định và đúng quy trình. Phần lớn người bệnh chỉ gặp khó chịu nhẹ, thoáng qua. Tuy vậy, giống như mọi thủ thuật y khoa, nội soi vẫn có rủi ro nhất định, nhất là khi có an thần hoặc có can thiệp như sinh thiết, cầm máu hay cắt polyp.
Các biến chứng nặng là hiếm gặp. Theo tổng quan của ASGE, thủng trong nội soi chẩn đoán là biến cố rất hiếm, khoảng 1 trên 25.000 ca trong một phân tích lớn; chảy máu có ý nghĩa lâm sàng sau nội soi chẩn đoán cũng hiếm. Những rủi ro khác chủ yếu liên quan đến thuốc an thần ở người có bệnh nền tim phổi hoặc tuổi cao.
Bạn cần liên hệ cơ sở y tế ngay hoặc đi cấp cứu nếu sau nội soi có một trong các dấu hiệu sau: đau ngực hoặc đau bụng tăng dần, khó thở, sốt, nôn ra máu hoặc chất nôn màu nâu đen như bã cà phê, đi ngoài phân đen, nuốt đau tăng dần hoặc nôn kéo dài.
Nội soi đường tiêu hóa trên có thể gây cảm giác khó chịu nhẹ trong quá trình thực hiện
Chi phí nội soi dạ dày bao nhiêu?
Chi phí nội soi dạ dày không có một mức cố định áp dụng cho mọi nơi. Giá có thể thay đổi tùy vào việc bạn làm nội soi thường hay nội soi có an thần, có cần sinh thiết hay không, có làm test vi khuẩn H. pylori, có can thiệp như cắt polyp hoặc cầm máu, và chính sách giá của từng cơ sở y tế. Vì vậy, cách tốt nhất là hỏi trực tiếp cơ sở nơi bạn dự định làm để biết mức giá cập nhật, thay vì dựa vào một khoảng giá chung trên internet.
Kết luận
Nội soi dạ dày là phương pháp rất hữu ích để tìm nguyên nhân của nhiều triệu chứng ở đường tiêu hóa trên và để lấy sinh thiết khi cần. Điều quan trọng không phải là “có nên soi vì nghe người khác nói vậy hay không”, mà là soi đúng lúc, chuẩn bị đúng và theo dõi đúng sau soi. Nếu bạn có triệu chứng kéo dài, có dấu hiệu cảnh báo như sụt cân, nôn máu, đi ngoài phân đen, khó nuốt hoặc đau tăng dần, hãy đi khám sớm để được bác sĩ đánh giá và chỉ định phù hợp.
Tại Trung tâm Tiêu hóa - Bệnh viện Đại học Phenikaa, đội ngũ bác sĩ thực hiện nội soi theo chuẩn quốc tế với hệ thống máy độ phân giải cao. Điều này giúp bác sĩ chẩn đoán chính xác hơn và tối ưu phác đồ điều trị ngay từ lần thăm khám đầu tiên. Bạn hãy liên hệ hotline 1900 886648 để được tư vấn chi tiết và đặt lịch thăm khám cùng bác sĩ chuyên khoa.
